Porównanie
Jaka pustynia w Maroku? Uczciwe porównanie przed wyjazdem
Fot. Thomas Woodtli / Wikimedia Commons (Flickr), CC BY-SA 2.0
Jaka pustynia w Maroku będzie dla Ciebie najlepsza, zależy od trzech rzeczy: ile masz dni, skąd startujesz i ile piasku spodziewasz się zobaczyć. Na wysokie wydmy i łatwy dojazd trudno pobić Erg Chebbi przy Merzoudze. Na pusty horyzont wygrywa Erg Chigaga (pisany też Erg Chegaga) za M’hamidem, tyle że trzeba do niego dojechać szlakiem dla terenówek. Zagora i małe ergi koło M’hamidu to krótsze wersje, a Agafay pod Marrakeszem to kamienisty krajobraz na jedną noc, nie Sahara.
Jaka pustynia jest w Maroku?
Sahara. Zajmuje południe i wschód kraju, za Atlasem Wysokim. Większość z niej to hamada, płaski albo pofałdowany płaskowyż z kamieni i żwiru. Morza piasku, czyli ergi, to w tej hamadzie tylko małe wyspy, ale to właśnie je ludzie mają przed oczami, kiedy myślą o Saharze: Erg Chebbi przy granicy z Algierią na wschodzie i Erg Chigaga w regionie doliny Draa na południu. Gdzie dokładnie leżą, pokazuje nasza mapa pustyni w Maroku.
Wyjątkiem jest Agafay. Leży tuż na południowy zachód od Marrakeszu, na północ od Atlasu Wysokiego, gdzie opady są wyraźnie wyższe niż na linii, którą zwykle uznaje się za północną granicę Sahary. Wygląda jak pustynia, bo ma nagie wzgórza i prawie żadnych drzew, ale wydm tam nie ma.
Jaka pustynia w Maroku: tabela, która pomaga wybrać
Gdy pytasz, na którą pustynię jechać, zwykle słyszysz te same pięć nazw. W tabeli zestawiamy je obok siebie.
| Erg Chigaga | Erg Chebbi (Merzouga) | Zagora (Tinfou) | Małe ergi koło M’hamidu | Agafay | |
|---|---|---|---|---|---|
| Krajobraz | duże morze piasku, 35 do 40 km długości | wysokie wydmy, około 28 km długości | małe płaty wydm | małe pola wydm, np. Erg Lihoudi | kamieniste wzgórza, bez wydm |
| Najwyższe wydmy | około 50 do 60 m | około 150 m | małe | małe | brak |
| Minimum z Marrakeszu | 3 dni, 2 noce | 3 dni, 2 noce | 2 dni, 1 noc | 3 dni, żeby jazda się opłacała | pół dnia albo 1 noc |
| Najlepsze miasto startowe | Marrakesz, Ouarzazate, Agadir | Fez, Ouarzazate, Marrakesz przy większej liczbie dni | Marrakesz, Ouarzazate | Marrakesz, Ouarzazate | Marrakesz |
| Ostatni odcinek | 50 do 60 km szlaku 4x4 z M’hamidu albo około 60 do 100 km z Foum Zguid | asfalt do Merzougi, potem wielbłąd albo terenówka | krótki zjazd z drogi N9 | około 8 km terenówką z M’hamidu | 30 do 40 km drogą |
| Tłok | mało obozów, rozrzuconych | najbardziej oblegana pustynia w Maroku | towarzysko, często z grupami | obozy blisko wioski | blisko dużego miasta |
| Co podnosi koszt | transfer terenówką, odosobnione obozy | standard obozu; wiele obozów konkuruje ceną | niewiele: to najkrótszy wyjazd z noclegiem | transfer terenówką z wioski | standard obozu, baseny |
Odległości pochodzą z planerów tras Rome2rio i OSRM, wysokości wydm z Wikipedii, Lonely Planet i regionalnej organizacji turystycznej Souss-Massa. Nie podajemy cen, bo zmieniają się co sezon. Wiersz o kosztach opisuje tylko to, co sprawia, że jeden wyjazd jest droższy od drugiego.
Ile masz dni?
Czas rozstrzyga więcej niż gust. Do każdego prawdziwego ergu jedzie się z Marrakeszu cały dzień, więc liczba nocy, jaką możesz poświęcić, szybko zawęża wybór.
Jeden dzień albo jedna noc
Zostaje tylko Agafay. Jest niecałą godzinę jazdy od mediny, a tamtejsze obozy sprawdzają się na kolację i noc pod niebem dużo ciemniejszym niż w mieście. Jedź z wiedzą, że to pustynia kamienista. Więcej piszemy w przewodniku pustynia Agafay.
Dwa dni
Dwudniowa wycieczka na Saharę z Marrakeszu dociera do małych wydm wokół Zagory, zwykle koło Tinfou, około 25 km na południe od miasta. Z Marrakeszu do Zagory jest 349 do 360 km, a takie wyjazdy spędzają w drodze mniej więcej od 7 do 8 godzin w każdą stronę, z przejażdżką na wielbłądzie o zachodzie słońca i nocą w obozie. Zobaczysz dolinę Draa i prawdziwy piasek, ale nie morze wydm.

Trzy dni lub więcej
Teraz wielkie ergi są w zasięgu. Z Marrakeszu zarówno Erg Chigaga, jak i Erg Chebbi wymagają co najmniej trzech dni i dwóch nocy. Przy czterech dniach możesz zatrzymać się w Aït Benhaddou, w oazach doliny Draa albo w wąwozie Dades i nie spędzać w samochodzie każdej jasnej godziny.
Tydzień
Możesz zobaczyć oba. Zagorę i Merzougę dzieli 272 do 289 km drogą, więc pętla po południu kraju może objąć najpierw Erg Chigaga, a potem Erg Chebbi.
Z którego miasta startujesz: Marrakesz, Fez, Agadir czy Ouarzazate
Miasto, do którego przylatujesz, często rozstrzyga sprawę, zanim zaczniesz porównywać wydmy: na pytanie, jaka pustynia w Maroku jest najbliżej, Marrakesz, Fez i Agadir odpowiadają inaczej.
| Miasto startowe | Erg Chigaga (do M’hamidu, potem szlak) | Erg Chebbi (Merzouga) | Zagora |
|---|---|---|---|
| Marrakesz | 446 do 448 km, od 7 godz. 40 min do 8 godz. 40 min | 534 do 560 km, od 8 godz. 30 min do 10 godzin | 349 do 360 km, od 6 godzin do 6 godz. 40 min |
| Fez | 721 do 740 km, od 12 do 13,5 godziny | 456 do 461 km, od 7 godz. 15 min do 8 godz. 10 min | 631 do 650 km, od 10 godz. 30 min do 11 godz. 40 min |
| Agadir | 353 do 356 km do Foum Zguid, potem około 60 do 100 km szlaku | 648 do 650 km, od 10 godzin do 11 godz. 30 min | 445 do 470 km, od 6 godz. 40 min do 7 godz. 10 min |
| Ouarzazate | 252 do 260 km, od 4 godz. 25 min do 5 godzin | 354 do 359 km, od 5 godz. 45 min do 6 godz. 30 min | 157 do 165 km, od 2 godz. 40 min do 3 godzin |
Czasy jazdy podajemy bez postojów. Do Erg Chigaga z M’hamidu dolicz jeszcze 1,5 do 3 godzin szlaku.
Wiele osób w Marrakeszu zakłada, że domyślnym wyborem jest Merzouga. Tymczasem drogą jest tam dalej niż do M’hamidu, a całkowity czas wyrównuje dopiero powolny szlak do Erg Chigaga. Z Fezu Erg Chebbi to oczywisty wybór, bo do Erg Chigaga jedzie się dwa dni. Ouarzazate leży pośrodku i pasuje do każdej z trzech opcji.
Pustynia blisko Agadiru: wybór dla wczasowiczów z wybrzeża
Jeśli spędzasz urlop w hotelu w Agadirze, prawdziwej pustyni nie ma pod ręką. Najbliższy piasek to wydmy Rasmouka, według regionalnej organizacji turystycznej około półtorej godziny jazdy na południe od miasta. Jednodniowe wycieczki sprzedają tę okolicę jako „pustynię Massa” albo „mini Saharę”. Na popołudnie wystarczy, tylko że to wydmy nadmorskie wśród pól, nie Sahara.
Po wysokie wydmy z Agadiru najprościej pojechać na wschód, do Foum Zguid, a stamtąd przez wyschnięte jezioro Iriki do Erg Chigaga. Merzouga leży za daleko na krótki wyjazd, a droga przez Zagorę jest dłuższa i kończy się małymi wydmami. Licz się z co najmniej trzema dniami i dwiema nocami, w tym z długim powrotem ostatniego dnia. Taki program opisujemy na stronie wycieczka na pustynię z Agadiru.
Wielkość wydm: co naprawdę zobaczysz
Erg Chebbi ma najwyższe wydmy w kraju, według Wikipedii do około 150 m nad otaczającą hamadą. Erg jest wąski, ma około 28 km długości i od 5 do 7 km szerokości, więc wydmy wyrastają za Merzougą i sąsiednimi wioskami jak ściana.

Najwyższe wydmy Erg Chigaga są niższe, według organizacji turystycznej Souss-Massa i Wikivoyage około 50 do 60 m, ale sam erg jest większy: ma około 35 do 40 km długości. Kiedy jesteś w środku, piasek wypełnia widok we wszystkie strony. Co tam zastaniesz i jak tam dojechać, opisuje nasz przewodnik po Erg Chigaga.
Wydmy koło Zagory i M’hamidu to zupełnie inna skala. Tinfou to kilka wydm na skraju wioski. Erg Lihoudi, około 8 km na północny wschód od M’hamidu i mniej więcej 20 minut terenówką, to porządne małe pole wydm, dobre na spacer o zachodzie słońca i pierwszą noc. Niektóre obozy sprzedawane pod nazwą Chigaga stoją koło M’hamidu, około 50 km przed wielkimi wydmami, więc przed rezerwacją sprawdź na mapie, gdzie naprawdę leżą.

Tłok i cisza
Erg Chebbi jest najbardziej znaną pustynią Maroka, odkąd w latach 80. rozwinęła się tam turystyka, i jest też najbardziej oblegany. Wzdłuż jego zachodniej krawędzi stoją dziesiątki obozów, hoteli i schronisk, a w popularne wieczory na głównych wydmach widokowych nie jesteś sam. Zaletą jest wybór: obozy w każdym standardzie, pensjonaty w wiosce i duża konkurencja.
Erg Chigaga to przeciwieństwo. W ergu ani obok niego nie ma żadnej wioski, obozów jest mniej i stoją daleko od siebie, a francuskie wydanie Lonely Planet opisuje go jako mniej odwiedzany niż Erg Chebbi. Jeśli jedziesz po ciszę i ciemne niebo, to jest Twój erg.
Na wydmach koło Zagory bywa gwarno, często o tej samej porze zjeżdża kilka grup. W Agafay noce są spokojne, ale duże miasto jest blisko, więc niebo jest ciemniejsze niż w Marrakeszu i jaśniejsze niż na Saharze.
Maroko pustynia koszt: co sprawia, że wyjazd jest droższy
Żadna pustynia nie jest sama w sobie tania ani droga. O cenie decydują odległość, ostatni odcinek i obóz.
Erg Chigaga zwykle kosztuje więcej przy tym samym standardzie. Każdy pobyt wymaga transferu terenówką przez szlak, a obozy są odosobnione, na co zwraca uwagę także przewodnik 22places po tym ergu. Erg Chebbi ma największą rozpiętość: możesz spać w pensjonacie w wiosce i iść na wydmy pieszo albo pojechać na wielbłądzie, możesz też zarezerwować obóz z wyższej półki, a liczba obozów utrzymuje ceny w ryzach.
Zagora to najkrótszy wyjazd z noclegiem na wydmach i dlatego dwudniowe wycieczki z Marrakeszu jeżdżą właśnie tam. Agafay ma najkrótszy dojazd ze wszystkich, więc płacisz tam głównie za obóz. Czego się spodziewać po obozach w różnych standardach, opisuje tekst nocleg na pustyni w Maroku.
Erg Chebbi czy Erg Chigaga?
Dla większości osób, które jadą pierwszy raz i mają mało dni, pewniejszym wyborem jest Erg Chebbi: asfalt do samego piasku, najwyższe wydmy i autobus z Fezu. Dla tych, którzy startują z Marrakeszu albo z Agadiru i mają trzy dni lub więcej, Erg Chigaga jest bliżej, niż się wydaje, i dużo ciszej. Żaden nie wygrywa we wszystkim, a jeśli masz tydzień, nie musisz wybierać.
Agafay też zasługuje na uczciwe słowo. To dobra pierwsza albo ostatnia noc w Maroku, zwłaszcza z małymi dziećmi, ale jeśli Twoim celem są wydmy, słabo je zastępuje.

Kiedy jechać na każdą z tych pustyń
Sezon jest wszędzie taki sam. Od października do kwietnia jest wygodnie: ciepłe dni i chłodne noce. W grudniu i styczniu średnie minima w dolinie Draa wynoszą około 4 do 7°C, a na otwartych wydmach jest odczuwalnie zimniej. Od czerwca do września południowe pustynie są bardzo gorące: średnie lipcowe maksima w wiosce M’hamid sięgają około 43°C. W Agafay jest łagodniej, podobnie jak w Marrakeszu, gdzie średnie lipcowe maksimum wynosi około 38°C. Tabelę miesiąc po miesiącu znajdziesz w przewodniku pogoda na pustyni w Maroku.
Zaplanuj wyjazd na pustynię
Jeśli ciągną Cię duże, puste wydmy, zacznij od przewodnika po Erg Chigaga, a trasy, miasta wyjściowe i liczbę dni porównuje nasz główny tekst Maroko pustynia. Jeśli startujesz z miasta i chcesz gotowego programu, zajrzyj na stronę wycieczka na pustynię z Marrakeszu.
Najczęstsze pytania
Jaka pustynia w Maroku jest najlepsza?
Jeśli chodzi o duże wydmy, wybór sprowadza się do dwóch miejsc. Erg Chebbi przy Merzoudze ma najwyższe wydmy i najłatwiejszy dojazd. Erg Chigaga za M'hamidem jest większy i dużo cichszy, ale dojedziesz tam tylko szlakiem dla terenówek. Zagora i małe ergi koło M'hamidu pasują do wyjazdu dwudniowego, z niewielkimi wydmami. Agafay pod Marrakeszem to kamienista pustynia na jedną noc, a nie Sahara.
Jaka pustynia jest w Maroku?
Sahara. Zajmuje południe i wschód kraju, za Atlasem Wysokim. Większość to kamienisty płaskowyż zwany hamadą. Wielkie morza piasku, czyli ergi, są w nim tylko małymi wyspami, przede wszystkim Erg Chebbi koło Merzougi i Erg Chigaga koło M'hamidu. Agafay pod Marrakeszem też bywa nazywany pustynią, ale leży na północ od Atlasu Wysokiego, poza Saharą.
Na jaką pustynię jechać z Marrakeszu?
Przy trzech dniach lub więcej bliższy z dwóch wielkich ergów jest Erg Chigaga: 446 do 448 km do M'hamidu plus 50 do 60 km szlaku, wobec 534 do 560 km do Merzougi. Przy dwóch dniach wycieczka do Zagory dociera do małych wydm koło Tinfou. Na jeden dzień albo jedną noc zostaje Agafay, 30 do 40 km od miasta, z kamienistymi wzgórzami zamiast wydm.
Jaka pustynia jest koło Marrakeszu?
Najbliżej leży Agafay, około 30 do 40 km na południowy zachód od miasta, niecałą godzinę samochodem. To krajobraz nagich kamienistych wzgórz z Atlasem Wysokim w tle, a obozy są tam wygodne. Nie jest to Sahara i dużych wydm tam nie ma. Najbliższe prawdziwe morze piasku od Marrakeszu to Erg Chigaga, około 500 km razem ze szlakiem terenowym.
Jaka pustynia jest najbliżej Agadiru?
Najbliższy piasek to wydmy Rasmouka, około półtorej godziny na południe od Agadiru, sprzedawane na wycieczkach jako „pustynia Massa” albo „mini Sahara”. To jednak wydmy nadmorskie. Najbliższy saharyjski erg to Erg Chigaga: 353 do 356 km drogą do Foum Zguid, a potem około 60 do 100 km szlaku przez jezioro Iriki. Merzouga leży 648 do 650 km od Agadiru, za daleko na krótki wyjazd.
Czy da się zobaczyć dwie pustynie na jednym wyjeździe?
Tak, jeśli masz mniej więcej tydzień. Zagorę i Merzougę dzieli 272 do 289 km drogą, więc pętla z Marrakeszu może objąć Erg Chigaga, przez Zagorę i M'hamid, a potem Erg Chebbi. Wracasz przez dolinę Dades albo jedziesz dalej na północ do Fezu. Jeśli masz mniej niż sześć dni, wybierz jeden erg i daj mu dwie noce zamiast gonić za oboma.
Jaka pustynia w Maroku z dzieckiem?
Z dużych wydm najłatwiejszy jest zwykle Erg Chebbi, bo asfalt prowadzi do samej Merzougi, a do obozów dociera się z wioski na wielbłądzie albo terenówką. Z bardzo małymi dziećmi noc w Agafay pozwala w ogóle uniknąć długiej jazdy. Erg Chigaga lepiej pasuje do starszych dzieci, które po całym dniu w drodze zniosą jeszcze 50 do 60 km wyboistego szlaku.
Sprawdzone źródła
- Sahara (Wikipedia)
- Erg Chebbi (Wikipedia)
- Erg Chigaga (Wikipedia)
- M'Hamid travel guide (Wikivoyage)
- Parc National d'Iriqui: traversée Foum Zguid - M'Hamid (Explore Agadir Souss Massa)
- Rasmouka, closest dunes from Agadir (Explore Agadir Souss Massa)
- Désert d'Agafay (Wikipédia)
- Erg Chegaga desert guide (22places)
- Erg Chigaga, M'Hamid la dernière oasis (Lonely Planet France)
- Marrakesh to Merzouga (Rome2rio)
- Marrakesh to Mhamid (Rome2rio)
- Fes to Merzouga (Rome2rio)
- Agadir to Foum Zguid (Rome2rio)
- OSRM route planner (OpenStreetMap data)
- Average weather in Mhamid (WeatherSpark)
Odkrywaj dalej
Zobacz też
Erg Chebbi czy Erg ChigagaErg Chebbi czy Erg Chigaga? Dojazd z Marrakeszu, Agadiru i Fezu, wysokość wydm, tłok, obozy i koszty, a do tego komu pasuje która pustynia.Czytaj przewodnik
Zagora czy Erg ChigagaZagora czy Erg Chigaga? Uczciwie o wielkości wydm, czasie jazdy z Marrakeszu, tłoku i o tym, co naprawdę daje dwudniowa wycieczka do Zagory.Czytaj przewodnik
Pustynia AgafayPustynia Agafay: kamienista półpustynia 30 do 40 km od Marrakeszu, a nie Sahara. Dojazd, obozy, co robić na miejscu i kiedy lepiej wybrać Erg Chigaga.Czytaj przewodnik
Erg ChigagaErg Chigaga w Maroku: gdzie leży, jak wysokie są wydmy, trasa 4x4 z M'hamid, obozy, pogoda, najlepsze miesiące i ile dni zaplanować na wyjazd.Czytaj przewodnik
Maroko pustyniaMaroko pustynia: gdzie są wydmy Erg Chigaga i Erg Chebbi, trasy z Marrakeszu i Agadiru, czasy przejazdu, pogoda i ile dni zaplanować na Saharę.Czytaj przewodnik
Pogoda na pustyni w MarokuPogoda na pustyni w Maroku: temperatury w dzień i w nocy, wiatr, deszcz, ramadan 2027 i ferie. Najlepiej od połowy października do połowy kwietnia.Czytaj przewodnik