Maraton Piasków: długi sznur zawodników Marathon des Sables wspina się po kamienistym zboczu na Saharze

Poradnik

Maraton Piasków i inne biegi na marokańskiej Saharze: przewodnik

Aktualizacja 20 listopada 2026 · 9 min czytania

Fot. Achim Knacksterdt, U.S. Army Corps of Engineers Europe District / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

Maraton Piasków, czyli Marathon des Sables, tak naprawdę nie jest maratonem. Ta impreza, dziś pod nazwą MDS Legendary, to bieg etapowy na około 250 km przez marokańską Saharę, rozgrywany co wiosnę od 1986 roku, w którym zawodnicy przez tydzień niosą własne jedzenie i sprzęt. Wokół niego wyrosły krótsze biegi, od klasycznych 42 km koło Merzougi po etapowy trail z Zagory do Erg Chegaga. Ten przewodnik zbiera biegi potwierdzone na 2027 rok, wyjaśnia, jak działa MDS, i omawia upał, wymagany sprzęt, trening oraz to, jak dołożyć do startu kilka dni na pustyni.

Maraton Piasków i inne biegi na pustyni w Maroku potwierdzone na 2027 rok

Poniżej imprezy biegowe, które według stanu na 14 listopada 2026 potwierdziliśmy na oficjalnej stronie organizatora.

Bieg Gdzie Najbliższa edycja Dystans i formuła Strona
MDS Legendary (Marathon des Sables) marokańska Sahara, trasa tajna; logistyka w Ouarzazate 2 do 12 kwietnia 2027 (41.), wyprzedane około 250 km, 6 etapów, samowystarczalność żywieniowa marathondessables.com
MDS Ultra teren Legendary; baza w Erfoud 8 do 13 stycznia 2027 (2.) 100 km albo 100 mil bez przerwy, limit 40 godzin marathondessables.com
MDS 120 Morocco marokańska Sahara; hotele koło Ouarzazate 1 do 9 października 2027 (6.) 70, 100 albo 120 km w 3 etapach, samowystarczalność żywieniowa marathondessables.com
MDS Royal Trek Morocco biwak na Saharze, start z Ouarzazate 10 do 19 października 2027 (4.) około 70 do 120 km w 4 etapach, marsz albo bieg, bez limitów czasu marathondessables.com
Trans Sahara Marathon (Raidlight Desert Trophy) z Zagory do Erg Chegaga przez Park Narodowy Iriqui 13 do 21 marca 2027 (13.) trekking na 80 km albo trail na 138 km w 4 etapach, albo 200 km bez przerwy trans-sahara-marathon.com
Sahara Desert Trail Morocco z Merzougi do Erfoud 23 do 30 stycznia 2027 (2.) około 130 km w 5 etapach, częściowa samowystarczalność saharadeserttrailmorocco.com
Dune Desert Marathon wydmy koło Merzougi 21 lutego 2027 42 km, 21 km albo 10 km wildmarathon.com

Zanim kupisz bilety lotnicze, sprawdź oficjalną stronę, bo daty mogą się przesunąć. W kalendarzach biegowych pojawiają się też Sahara Trail w Zagorze i Trans Atlas Marathon w Atlasie Wysokim, ale nie znaleźliśmy dla nich aktualnej oficjalnej strony, więc je pomijamy. Rajdy samochodowe na marokańskiej pustyni to sport motorowy z osobnym kalendarzem i tutaj o nich nie piszemy.

Marathon des Sables: od samotnej wędrówki do MDS Legendary

W 1984 roku francuski podróżnik Patrick Bauer przeszedł samotnie około 350 km przez Saharę w 12 dni. Dwa lata później przywiózł na marokańską pustynię 23 zawodników na pierwszy Marathon des Sables, oparty na tym samym pomyśle: wszystko, co zjesz, niesiesz sam.

Według organizatora edycja z 2011 roku jako pierwsza zgromadziła ponad 1000 biegaczy. Wśród mężczyzn dominują Marokańczycy: Lahcen Ahansal wygrał dziesięć razy, a rekordzistą jest Rachid El Morabity z jedenastoma zwycięstwami. Najbardziej znana historia jest mroczniejsza. W 1994 roku włoski biegacz Mauro Prosperi zgubił drogę w burzy piaskowej i zaginął na dziewięć albo dziesięć dni (źródła się różnią), zanim odnaleziono go w Algierii. W 2020 roku biegu nie było; po kilku przesunięciach z powodu Covid-19 35. edycja odbyła się w październiku 2021 roku.

Nowy organizator, nowe nazwy

Bauer prowadził imprezę przez 37 lat. W 2023 roku przejął ją zespół Cyrila Gauthiera, twórcy marki sprzętu outdoorowego WAA; francuskie media biegowe datują zmianę na sierpień 2023 roku. Edycja z 2024 roku jako pierwsza była sprzedawana jako „The Legendary”, a bieg na pełnym dystansie nazywa się teraz MDS Legendary, żeby odróżnić go od krótszych formuł. Seria Half Marathon des Sables, która wystartowała na Fuerteventurze w 2017 roku, zmieniła się w biegi MDS 120. Organizator prowadzi dziś około dziesięciu imprez rocznie w sześciu krajach, od Jordanii po Peru, więc nie każde „MDS” odbywa się w Maroku.

Jak wygląda MDS Legendary

Autobusy organizatora zawożą Cię z Ouarzazate do pierwszego biwaku i od tej chwili żywisz się sam. Po dniu kontroli sprzętu i badań biegniesz sześć etapów w ciągu siedmiu dni, po trasie, którą poznajesz dopiero z roadbooka. W 2025 roku etapy miały 32 km, 40 km, 32,5 km, długi etap na 80 do 90 km rozłożony na dwa dni, 42 km i na koniec 21,1 km. Potem autobusy odwożą wszystkich do Ouarzazate na dekorację.

Organizator zapewnia wodę i dach nad głową, i na tym koniec. Woda czeka na punktach kontrolnych mniej więcej co 10 km, a po każdym etapie dostajesz jeszcze 5 litrów na gotowanie, picie i mycie do rana. Śpisz w berberyjskich namiotach na osiem osób. Cała reszta jest na Twoich plecach: plecak, jedzenie i sprzęt muszą ważyć bez wody od 6,5 do 15 kg, a jedzenia musi być co najmniej 2000 kcal na każdy dzień biegu. Kuchenki gazowe są zakazane, a przyjęcie jedzenia lub wody z zewnątrz kosztuje co najmniej trzy godziny kary.

Nie musisz biec. Organizator podaje, że ponad 30% uczestników idzie; limity czasu wyliczono dla 3,5 km/h, a średnia prędkość to około 5,2 km/h. Startować mogą tylko pełnoletni, z oficjalnym zaświadczeniem lekarskim i spoczynkowym EKG, oba w oryginale i z datą z miesiąca przed startem.

Zawodnicy Marathon des Sables idą gęsiego przez porośniętą krzewami równinę w stronę piaszczystego zbocza
Zawodnicy Marathon des Sables w jednym szeregu. Fot. James Heilman, MD, CC BY-SA 3.0

Edycja 2026 i daty na 2027 rok

  1. MDS trwał od 3 do 13 kwietnia 2026 roku, a ściganie zaczęło się 5 kwietnia. Był dłuższy niż zwykle, miał około 270 km, bo długi etap urósł do 100 km, i przyciągnął rekordową liczbę ponad 1500 uczestników. Wśród mężczyzn wygrał Mohamed El Morabity przed swoim bratem Rachidem, a wśród kobiet po raz trzeci Maryline Nakache.

  2. edycja odbędzie się od 2 do 12 kwietnia 2027 roku, a w Maroku trzeba być do 1 kwietnia. Według stanu na listopad 2026 oba pakiety były wyprzedane, z listą rezerwową: 3990 euro ze standardowym hotelem w Ouarzazate albo 4390 euro z hotelem wyższej klasy. Cena obejmuje numer startowy, osiem nocy w biwaku, dwie noce w Ouarzazate z dwoma posiłkami, wodę i opiekę medyczną, ale nie loty. Po 31 grudnia 2026 roku rezygnacja nie daje już zwrotu pieniędzy, choć do tygodnia przed startem można bezpłatnie przenieść udział na kolejną edycję.

Krótsze biegi na pustyni w Maroku

Jeśli tydzień i 4000 euro to za dużo na pierwszy start na marokańskiej pustyni, najłatwiej wejść w tę formułę przez MDS 120 Morocco. Na drugim z trzech etapów wybierasz 70, 100 albo 120 km, jedzenie niesiesz sam, a śpisz w jednoosobowym namiocie. Organizator podaje cenę standardową 2250 euro, z rabatami za wczesne zapisy (2200 euro w listopadzie 2026). Równolegle odbywa się integracyjny MDS Handi. Piechurzy mogą dołączyć do Royal Treku, który startuje zaraz potem (10 do 19 października 2027), nie ma limitów czasu, a w obozie oferuje prysznice i masaże (w cenniku 2650 euro).

MDS Ultra to jeden ciągły wysiłek na 100 km albo 100 mil. Bieg przez styczniową noc koło Merzougi oznacza temperatury około 4 do 6°C, dlatego kurtka przeciwdeszczowa i ciepła warstwa są na liście obowiązkowego sprzętu.

Trans Sahara Marathon założył Mohamad Ahansal, pięciokrotny zwycięzca MDS, a prowadzi go razem z marką sprzętową Raidlight. Start jest w Zagorze, trasa przecina Dżebel Bani i Park Narodowy Iriqui i kończy się w wydmach Erg Chigaga, więc to najbliższe, co można nazwać maratonem w Erg Chigaga. To też jedna z łagodniejszych formuł: bagaż jedzie między obozami, a posiłki są zapewnione.

W okolicach Merzougi Sahara Desert Trail Morocco łączy noce w biwaku i w hotelu na pięciu etapach z częściową samowystarczalnością. Dune Desert Marathon to jedyny klasyczny maraton na 42 km na tej liście; organizator opisuje trasę jako mniej więcej w 85% płaską hamadę i w 15% wydmy.

Upał w miesiącach startów

Większość biegów omija lato. Poniższe średnie pochodzą z naszego przewodnika pogoda na pustyni w Maroku:

Miesiąc Zagora, M’hamid: maks. / min. Merzouga: maks. / min. Biegi
styczeń 19 do 20 / 4 do 6°C 17 do 19 / 4 do 6°C MDS Ultra, Sahara Desert Trail
luty 22 / 6 do 8°C 20 do 21 / 5 do 6°C Dune Desert Marathon
marzec 26 / 10 do 12°C 24 do 26 / 9 do 10°C Trans Sahara Marathon
kwiecień 30 do 31 / 13 do 16°C 29 do 30 / 13 do 15°C MDS Legendary
październik 30 do 31 / 15 do 18°C 29 do 30 / 14 do 16°C MDS 120 Morocco, Royal Trek

To średnie dla miasteczek. Na otwartej równinie w środku popołudnia, bez cienia i z obciążonym plecakiem, 30°C odczuwa się dużo ciężej, a ciepła fala potrafi dołożyć kilka stopni. Przed wyjazdem naucz się odróżniać wyczerpanie cieplne od udaru: objawy alarmowe wymienia nasz przewodnik Maroko pustynia: bezpieczeństwo.

Trening do ultramaratonu na marokańskiej pustyni

Forma biegowa to tylko część przygotowań, bo plecak i upał wymagają osobnego treningu.

  • Trenuj z plecakiem, z którym wystartujesz, i stopniowo obciążaj go do wagi startowej (minimum to 6,5 kg).
  • Ćwicz szybki marsz. Przewodnik sprzętowy po MDS, który napisał fotograf biegu Ian Corless, radzi oszacować, ile będziesz szedł, i pomnożyć to przez dwa.
  • Zaplanuj sesje w upale. Międzynarodowe zalecenia z 2015 roku dotyczące treningu w wysokiej temperaturze mówią o powtarzanym wysiłku w gorących warunkach przez jeden do dwóch tygodni przed startem w upale.
  • Zważ i opisz jedzenie na bieg, bo przed startem sędziowie sprawdzają kalorie.
  • Zadbaj o stopy. Corless uważa stuptuty przeciwpiaskowe za niezbędne, przyszyte albo przyklejone do buta, i ostrzega przed butami tak luźnymi, że stopa w nich ślizga się.

Lista sprzętu: co sprawdza organizator MDS

Podczas kontroli technicznej sędziowie przeglądają Twój plecak. Regulamin Legendary na 2027 rok wymienia poniższe rzeczy, a za każdy brak grozi kara czasowa (trzy godziny za śpiwór albo kompas):

Rzecz Wymóg
Plecak mieści co najmniej 1,5 litra wody
Śpiwór i czołówka czołówka o mocy co najmniej 400 lumenów, z zapasowymi bateriami albo ładowarką
Kompas dokładność 1° lub 2°
Bezpieczeństwo gwizdek, nóż z metalowym ostrzem, zapalniczka, lusterko sygnałowe, koc ratunkowy, środek antyseptyczny, 10 agrafek
Ochrona przed słońcem co najmniej 50 ml kremu z filtrem, okulary przeciwsłoneczne
Jedzenie co najmniej 2000 kcal i dwie kostki rosołowe na każdy dzień biegu
Pieniądze i dokumenty 200 euro albo 2000 dirhamów, ważny dokument tożsamości, oryginał zaświadczenia lekarskiego i EKG

MDS 120 i MDS Ultra wymagają zamiast tego 100 euro w gotówce, a na Ultra dochodzi kurtka przeciwdeszczowa i ciepła warstwa. Czytaj regulamin swojej imprezy, a nie listę ze starszej edycji. Ubrania na dni przed biegiem i po nim opisuje poradnik co zabrać na pustynię w Maroku.

Kibice i jak połączyć start z wyjazdem na pustynię

MDS nie jest biegiem dla widzów. Biwaki stoją głęboko na pustyni, dowożą do nich autobusy i ciężarówki organizatora, a oficjalne strony nie przewidują dostępu dla kibiców. Rodzina i znajomi zwykle śledzą bieg na żywo na stronie organizatora. Kto przyjeżdża, najlepiej zatrzymuje się w Ouarzazate, dokąd zawodnicy wracają po ostatnim etapie.

Namioty biwaku Marathon des Sables, w których śpią zawodnicy na marokańskiej pustyni
Biwak, w którym śpią zawodnicy Marathon des Sables. Fot. James Heilman, MD, CC BY-SA 3.0

Tydzień kibica może być osobnym wyjazdem na pustynię. Z Ouarzazate do Zagory jest około 157 do 165 km doliną Draa, a dalej leżą M’hamid i Erg Chigaga, więc możesz spędzić tydzień biegu w wydmach i zdążyć na metę. Co robić na miejscu, opisuje przewodnik Maroko pustynia atrakcje.

Zawodnicy mogą dołożyć kilka dni po biegu. Po starcie koło Merzougi Erg Chebbi jest tuż obok; z Ouarzazate cichszym wyborem jest Erg Chigaga. Czym się różnią, wyjaśnia porównanie Erg Chebbi czy Erg Chigaga, a tydzień startowy zwykle zostawia czas przynajmniej na jeden z nich.

Karawana wielbłądów na wydmach Erg Chigaga na południu Maroka
Karawana wielbłądów w Erg Chigaga, wyjazd do połączenia z biegiem. Fot. Sergey Pesterev, CC BY-SA 4.0

Zaplanuj wyjazd

  • Gdzie są wydmy i jak do nich dojechać, wyjaśnia przewodnik Maroko pustynia.
  • Kilka spokojnych nocy w wydmach przed biegiem albo po nim możesz zaplanować z pomocą strony wycieczka Erg Chigaga, gdzie opisujemy wyjazdy z przewodnikiem w te wydmy.

Najczęstsze pytania

Kiedy odbędzie się Marathon des Sables 2027?

Według organizatora 41. MDS Legendary potrwa od 2 do 12 kwietnia 2027 roku. Zawodnicy muszą być w Maroku do 1 kwietnia, sześć etapów rozgrywa się od 4 do 10 kwietnia, a dekoracja zwycięzców odbywa się w Ouarzazate 11 kwietnia. Według stanu na listopad 2026 wszystkie pakiety startowe były oznaczone jako wyprzedane, a organizator zbierał zgłoszenia na listę rezerwową.

Jak długi jest Maraton Piasków?

MDS Legendary to około 250 km w sześciu etapach w ciągu siedmiu dni, w tym długi etap na 80 do 90 km, który można rozłożyć na dwa dni. Dokładny dystans co roku jest inny, a trasa pozostaje tajemnicą do chwili, gdy zawodnicy dostaną na pustyni roadbook. Jubileuszowa, 40. edycja w kwietniu 2026 roku była dłuższa niż zwykle: miała około 270 km, z długim etapem na 100 km.

Ile kosztuje udział w Marathon des Sables?

Na edycję z kwietnia 2027 roku organizator wystawił dwa pakiety: 3990 euro od osoby ze standardowym hotelem w Ouarzazate i 4390 euro z hotelem wyższej klasy. Oba obejmują numer startowy, osiem nocy w pustynnym biwaku, dwie noce w Ouarzazate z dwoma posiłkami, wodę i opiekę medyczną podczas biegu. Lotów na liście świadczeń nie ma. Według stanu na listopad 2026 oba pakiety były wyprzedane.

Czy Maraton Piasków można przejść?

Tak. Organizator podaje, że ponad 30% uczestników MDS Legendary idzie, a limity czasu wyliczono dla 3,5 km/h, czyli szybkiego marszu. Średnia prędkość całej stawki to około 5,2 km/h. Marsz oznacza jednak długie dni: na zwykłych etapach limit wynosi mniej więcej dziesięć godzin, a przez cały czas niesiesz plecak ważący co najmniej 6,5 kg.

Co trzeba nieść na Marathon des Sables?

Wszystko oprócz wody i namiotu. Regulamin na 2027 rok wymaga plecaka, śpiwora, czołówki o mocy co najmniej 400 lumenów, kompasu, noża, gwizdka, zapalniczki, lusterka sygnałowego, koca ratunkowego, środka antyseptycznego, kremu z filtrem, okularów przeciwsłonecznych, kostek rosołowych, gotówki, dokumentu tożsamości, papierów medycznych i co najmniej 2000 kcal jedzenia na każdy dzień biegu. Plecak bez wody musi ważyć od 6,5 do 15 kg.

Czy rodzina i znajomi mogą kibicować na trasie?

Nie w zwykłym sensie. Biwaki stoją daleko w głębi pustyni, dowożą do nich autobusy i ciężarówki organizatora, a oficjalne strony nie przewidują dostępu dla widzów. Większość kibiców śledzi bieg online, gdzie organizator publikuje śledzenie na żywo, i czeka na swojego zawodnika w Ouarzazate, gdzie bieg kończy się dekoracją i uroczystą kolacją. Zanim zaplanujesz wizytę w obozie, zapytaj bezpośrednio organizatora.

Czy w Maroku są krótsze biegi na pustyni niż MDS?

Kilka. MDS 120 Morocco oferuje w październiku 70, 100 albo 120 km w trzech etapach. Dune Desert Marathon koło Merzougi ma w lutym dystanse 10 km, półmaratonu i maratonu. Trans Sahara Marathon z Zagory do Erg Chegaga ma wariant marszowy na 80 km i trail na 138 km w czterech etapach, z przewożeniem bagażu i zapewnionymi posiłkami.

Jak gorąco jest podczas Marathon des Sables?

Bieg odbywa się w kwietniu, kiedy średnie maksima wynoszą około 30 do 31°C w okolicy Zagory i M'hamid i około 29 do 30°C koło Merzougi, a noce 13 do 16°C. To średnie dla miasteczek. Na otwartym terenie wczesnym popołudniem, bez cienia i z obciążonym plecakiem, odczucie jest dużo cięższe, a fala upału może podnieść temperaturę wyraźnie powyżej średniej.

Sprawdzone źródła

  1. Marathon des Sables: oficjalna strona, formuły i imprezy (ang.)
  2. MDS Legendary 2027 (oficjalna strona imprezy, ang.)
  3. MDS Legendary format (oficjalna strona, ang.)
  4. Race regulation MDS Legendary 2027 (regulamin, ang.)
  5. MDS history timeline (oficjalna strona, ang.)
  6. MDS 120 Morocco 2027 (oficjalna strona, ang.)
  7. MDS Ultra 2027 (oficjalna strona, ang.)
  8. MDS Royal Trek Morocco 2027 (oficjalna strona, ang.)
  9. Marathon des Sables (Wikipedia, ang.)
  10. 2026 Marathon des Sables Legendary results (iRunFar, ang.)
  11. Marathon des Sables: Mohamed El Morabity remporte la 40e édition (Le Matin, fr.)
  12. Le Marathon des Sables sans Patrick Bauer, que faut-il en penser ? (Journal du Trail, fr.)
  13. Que vaut la nouvelle équipe du Marathon des Sables ? (U-Trail, fr.)
  14. Postponement of the 35th Marathon des Sables to October 2021 (komunikat organizatora, ang.)
  15. Trans Sahara Marathon (oficjalna strona)
  16. Raidlight Desert Trophy (Raidlight, ang.)
  17. Sahara Desert Trail Morocco (oficjalna strona, ang.)
  18. Dune Desert Marathon (Wildmarathon, oficjalna strona, ang.)
  19. Consensus recommendations on training and competing in the heat (British Journal of Sports Medicine, 2015, ang.)
  20. The Ultimate Equipment Guide to MDS Racing (Ian Corless, ang.)

Odkrywaj dalej

Zobacz też

Ilustracja: obóz na pustyni oświetlony latarniami o zmierzchu

Gotowi na przygodę na pustyni?

Zaplanujmy razem Twoją podróż po marokańskiej Saharze, od Foum Zguid po Erg Chigaga.

Zarezerwuj przygodę