Sterrenhemel woestijn Marokko: de Melkweg boven een eenzame boom in de Sahara bij Merzouga

Reisgids

Sterrenhemel woestijn Marokko: wanneer en hoe je de nachthemel van de Sahara ziet

Bijgewerkt op 20 november 2026 · 8 min leestijd

Foto: Amine reboukh / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Sterrenhemel woestijn Marokko: die is op zijn best in een nacht zonder maan, ver voorbij het laatste dorp, bijvoorbeeld in de duinen van Erg Chigaga of in de open woestijn achter Merzouga. De lucht ten zuiden van de Atlas is droog, de dorpen zijn klein en liggen ver uit elkaar, en in de juiste nacht is de Melkweg zo helder dat hij een zwakke gloed over het zand legt. Het draait om timing: kies de verkeerde maanfase en je ziet er maar een fractie van.

Waarom de sterrenhemel in de woestijn van Marokko zo donker is

Ten zuiden van de Hoge Atlas werken drie dingen in je voordeel. De lucht is erg droog: Zagora krijgt gemiddeld maar ongeveer 60 mm regen per jaar, en het grootste deel van het jaar is de hemel helder. De dorpen zijn klein en liggen ver uit elkaar, dus er is weinig kunstlicht. En bij de kampen in de duinen zit je vaak een flinke rit van het dichtstbijzijnde dorp.

Online lees je soms dat Erg Chigaga of Merzouga een bepaalde “Bortle-klasse” heeft. Een gepubliceerde meting van de hemelkwaliteit uit een betrouwbare bron vonden we voor geen van beide, dus we noemen er geen. Wil je zelf vergelijken, open dan lightpollutionmap.info en zoom in op de Drâa-vallei: je ziet de lichtkoepel van Zagora en Ouarzazate en hoe snel die naar het zuiden in het donker overgaat.

De donkerste hemel heeft wel een addertje. De lampen van je eigen kamp, een kampvuur of de zaklamp van een buurman verpesten je nachtzicht veel meer dan een verre stad. Loop een stukje van de tenten weg (met een zaklamp en dichte schoenen) en geef je ogen minstens 20 minuten om te wennen.

Verlichte nomadententen en een kampvuur in een wijd woestijndal onder een sterrenhemel bij Zagora
Een woestijnkamp 's nachts onder de sterren bij Zagora, Marokko. Foto: Richard Allaway, CC BY 2.0

De maan telt het zwaarst

Volle maan in de woestijn is heerlijk om onder te wandelen en beroerd voor sterren. Het maanlicht spoelt de Melkweg weg en op de helderste sterren na ook de rest. Plan je nachten in de duinen dus in de week rond nieuwe maan.

Oranje duinen in fel maanlicht onder een hemel met minder zichtbare sterren, omgeving Erg Chigaga
Maanlicht op de duinen in de provincie Zagora, Marokko, in het gebied van Erg Chigaga. Foto: Sergey Pesterev, CC BY-SA 4.0

Zo lees je de kalender:

  • Nieuwe maan: de maan staat overdag aan de hemel en is ‘s nachts onzichtbaar. Het best.
  • Smalle sikkel (een paar dagen ervoor of erna): de maan gaat kort na zonsondergang onder of komt vlak voor zonsopkomst op. Nog steeds heel goed.
  • Eerste kwartier: de maan staat ‘s avonds aan de hemel en gaat rond middernacht onder. Kijk na maanondergang.
  • Laatste kwartier: de maan komt rond middernacht op. Kijk ‘s avonds.
  • Volle maan: de maan staat de hele nacht aan de hemel. Plan dan liever een duinwandeling bij maanlicht.

Controleer een datum met een maankalender zoals timeanddate.com of de online gegevens van het US Naval Observatory, en kijk naar de tijden van maanopkomst en maanondergang voor Ouarzazate of Zagora, niet alleen naar de fase.

Nieuwe maan in 2027

Deze data komen van het US Naval Observatory en kloppen met timeanddate.com. Ze staan in Universal Time (UTC); Marokko loopt meestal een uur voor, en dat verschuift alleen bij de nieuwe maan van april de datum (net na middernacht op 7 april, lokale tijd).

Maand Nieuwe maan (UTC) Goede nachten (ongeveer)
Januari 7 januari 3 tot 11 januari
Februari 6 februari 2 tot 10 februari
Maart 8 maart 4 tot 12 maart
April 6 april 2 tot 10 april
Mei 6 mei 2 tot 10 mei
Juni 4 juni 31 mei tot 8 juni
Juli 4 juli 30 juni tot 8 juli
Augustus 2 augustus en 31 augustus 29 juli tot 6 augustus, 27 augustus tot 4 september
September 30 september 26 september tot 4 oktober
Oktober 29 oktober 25 oktober tot 2 november
November 28 november 24 november tot 2 december
December 27 december 23 tot 31 december

De kolom met goede nachten is een vuistregel: ongeveer vier nachten voor en na nieuwe maan, als de maan een smalle sikkel is die vroeg ondergaat of laat opkomt.

Sterrenhemel woestijn Marokko per seizoen: wat je ziet

Het seizoen van de Melkwegkern: februari tot oktober

Het helderste deel van de Melkweg, richting het galactisch centrum in Boogschutter en Schorpioen, is waar de meeste mensen voor komen. Vanaf de breedtegraad van Zagora is het in volledige duisternis te zien van ongeveer februari tot oktober:

Periode Wanneer de kern zichtbaar is (lokale tijd, ongeveer)
Februari tot maart Alleen in het laatste uur of twee voor zonsopkomst, laag in het zuidoosten
April Van ongeveer 2.00 uur tot zonsopkomst
Mei tot juni Vanaf ongeveer middernacht, eind juni het grootste deel van de nacht
Juli Van het einde van de schemering tot ongeveer 3.00 uur
Augustus ‘s Avonds, vanaf het donker tot ongeveer 1.00 uur
September tot begin oktober Alleen ‘s avonds, laag in het zuidwesten na het donker

Berekend voor Zagora (30,3° N). Omdat Marokko op ongeveer 30° N ligt, komt het galactisch centrum nooit erg hoog: het piekt op ongeveer 31° boven de zuidelijke horizon. Een vrij uitzicht naar het zuiden is dus belangrijk, en dat is een van de redenen dat een kamp tussen open duinen het wint van een hotel in een palmbos.

Een hemel vol sterren boven de donkere duinen van Erg Chebbi bij Merzouga
Sterrenhemel boven de duinen van Erg Chebbi bij Merzouga, Marokko. Foto: Mustang Joe, CC0

Winterhemel: november tot januari

De kern van de Melkweg staat ‘s nachts onder de horizon, maar leeg is de winterhemel allerminst. Je ziet Orion, de Plejaden, Stier en Sirius, de helderste ster aan de nachthemel, plus de zwakkere buitenste band van de Melkweg door Cassiopeia en Voerman. De nachten zijn lang, dus je kunt al snel na het diner beginnen. Ze zijn ook koud: zie de temperaturen hieronder.

Meteorenzwermen

De Perseïden zijn het betrouwbare zomerspektakel. NASA noemt de nacht van 12 op 13 augustus als hoogtepunt, met activiteit tot eind augustus. In 2027 is het op 9 augustus eerste kwartier, dus in de nachten van de piek staat er een wassende maan die in de vroege ochtenduren ondergaat. Dan blijven de laatste donkere uren voor zonsopkomst over, en juist dan vallen er ook de meeste Perseïden. Reken wel op warmte: in augustus blijft het ‘s nachts in de Drâa-vallei rond 25 °C, na middagen boven de 40 °C.

Nachttemperatuur in de woestijn van Marokko

Woestijnnachten koelen sneller af dan mensen verwachten, en sterren kijken betekent stilzitten. Dit zijn gemiddelde minima voor Zagora (twee datasets, dus als bandbreedte); in de open duinen met wat wind kan het kouder aanvoelen.

Maanden Gemiddeld nachtelijk minimum Wat je mee naar buiten neemt
December tot februari ongeveer 4 tot 8 °C, rond het vriespunt in de koudste nachten Warme jas, muts, handschoenen, deken om op te zitten
Maart, november ongeveer 10 tot 12 °C Fleece en een winddichte laag
April, oktober ongeveer 13 tot 17 °C Dunne trui
Mei tot september ongeveer 17 tot 27 °C T-shirt; een dunne laag voor de ochtend

Ouarzazate, het dichtstbijzijnde officiële weerstation, heeft in januari min 7 °C gemeten. Onze gids over kleding woestijn Marokko heeft een volledige paklijst.

De nachthemel van de Sahara fotograferen

Voor een behoorlijke foto van de Melkweg heb je geen dure spullen nodig, wel een statief en handmatige instellingen.

  1. Statief en groothoeklens. Hoe breder en lichtsterker de lens, hoe beter: 14 tot 24 mm op f/2.8 of sneller is ideaal. Telefoons met een nachtmodus kunnen werken als je ze stevig neerzet.
  2. Handmatig scherpstellen. Autofocus faalt in het donker. Gebruik live view, zoom in op een heldere ster of planeet en draai aan de ring tot het een scherp puntje is.
  3. Begininstellingen. ISO 3200, grootste diafragma, 15 tot 20 seconden. Pas het van daaruit aan.
  4. Sterren scherp houden. Een gangbare vuistregel is de “500-regel”: deel 500 door je brandpuntsafstand op full frame voor een ruw maximum aan seconden (ongeveer 25 seconden bij 20 mm).
  5. Fotografeer in RAW en gebruik de zelfontspanner of een afstandsbediening tegen bewegingsonscherpte.
  6. Gebruik de duinen. Een duinkam of een verlichte tent op de voorgrond geeft schaal. Vraag het eerst voordat je de tent van iemand anders aanlicht.
  7. Let op kou en zand. In de winter lopen batterijen sneller leeg, dus bewaar reserves in een binnenzak, en wissel lenzen in de tent, niet in de wind.

Gebruik een rood licht (of een zaklamp met rode tape erover) als je je instellingen controleert, zodat jij en iedereen om je heen het nachtzicht behouden.

Erg Chigaga of Merzouga voor de sterren?

Beide kunnen een uitstekende hemel geven. Erg Chebbi bij Merzouga is over asfalt bereikbaar en daardoor de drukste van de twee, en je deelt het uitzicht misschien met de lampen van andere kampen. Erg Chigaga kost meer tijd: je rijdt met een 4x4 over de piste vanuit M’hamid of Foum Zguid, en die extra afstand is precies waarvoor je betaalt in een donkere nacht. Onze vergelijking Erg Chebbi of Erg Chigaga behandelt de andere verschillen.

Je sterrennacht in de woestijn plannen

Kijk eerst naar de data van nieuwe maan, dan naar het seizoen, en boek daarna. Blijf als het kan twee nachten in de duinen: dat verdubbelt je kans op een heldere, windstille hemel. Voor het weer lees je onze gids over de temperatuur in de woestijn van Marokko. Liggen je data vast, kijk dan bij ons woestijnkamp in Erg Chigaga en onze Erg Chigaga tour.

Veelgestelde vragen

Kun je de sterren zien in de Sahara in Marokko?

Ja, en op een heldere nacht zonder maan is het een van de mooiste sterrenhemels die de meeste bezoekers ooit zien. De lucht ten zuiden van de Atlas is erg droog, en voorbij de laatste dorpen van de Drâa-vallei of de Tafilalet is er weinig kunstlicht. Wat het uitzicht vooral bederft, is de maan: rond volle maan zie je alleen de helderste sterren. Mik op de week rond nieuwe maan.

Wanneer kun je het best sterren kijken in de Marokkaanse woestijn?

Kies data dicht bij nieuwe maan en daarna het seizoen dat past bij wat je wilt zien. Voor de heldere kern van de Melkweg ga je tussen mei en augustus, als die een groot deel van de nacht hoog in het zuiden staat. Oktober tot april geeft langere, koelere nachten en de wintersterrenbeelden, zoals Orion. Vermijd de drie of vier nachten voor en na volle maan.

Is Erg Chigaga goed om sterren te kijken?

Erg Chigaga is een van de meest afgelegen duingebieden in Marokko die je met een 4x4 kunt bereiken, en juist die afstand maakt de nachthemel er zo goed. Het dichtstbijzijnde dorp, M'hamid, ligt een flinke rit over de piste verderop, en de kampen liggen verspreid tussen de duinen. Op een nacht zonder maan zie je de Melkweg duidelijk met het blote oog. Vraag je kamp de buitenverlichting na het diner laag te houden.

Hoe koud is het 's nachts in de Sahara in Marokko?

Dat hangt van de maand af. Van december tot februari liggen de gemiddelde minima in de Drâa-vallei rond 4 tot 8 °C. In Zagora zakt het zelden onder ongeveer 0,5 °C, dus vorst is er zeldzaam, maar de koudste heldere nachten komen in de buurt van het vriespunt. In lente en herfst liggen de nachten rond 10 tot 17 °C, in juli en augustus blijven ze warm, rond 25 °C. Neem voor een lange sterrennacht in de winter een warme jas, muts en iets om op te zitten mee.

Welke camera-instellingen gebruik je voor de Melkweg in Marokko?

Zet de camera op een statief, gebruik je breedste lens op het grootste diafragma (liefst f/2.8 of lichtsterker), stel handmatig scherp op een heldere ster en begin rond ISO 3200 met een belichting van 15 tot 20 seconden. Gebruik de 500-regel (500 gedeeld door de brandpuntsafstand op full frame) als ruw maximum om sterren als puntjes te houden. Fotografeer in RAW en gebruik een afstandsbediening of de zelfontspanner.

Waar begint de Sahara in Marokko?

De Sahara wordt meestal omschreven als begrensd door het Atlasgebergte in het noorden, dus in Marokko begint de woestijn aan de zuidkant daarvan. De grote zandzeeën die bezoekers bedoelen als ze 'de Sahara' zeggen, zijn Erg Chebbi bij Merzouga en Erg Chigaga voorbij M'hamid. Agafay, bij Marrakech, is een stenige woestijn buiten de Sahara. Voor sterren kijken geldt: hoe verder naar het zuiden en hoe verder van steden, hoe donkerder de hemel.

Gecontroleerde bronnen

  1. Moon phases 2027 (U.S. Naval Observatory, Astronomical Applications, Engels)
  2. Moon phases 2027, Marrakech (timeanddate.com, Engels)
  3. Galactic Center (Wikipedia, Engels)
  4. Perseids (NASA Science, Engels)
  5. Perseids (Wikipedia, Engels)
  6. Zagora, Morocco: klimaatgegevens (Wikipedia, op basis van climate-data.org, Engels)
  7. Average weather in Zagora (WeatherSpark, Engels)
  8. Ouarzazate: klimaat en records (Wikipedia, NOAA/WMO-gegevens, Engels)
  9. Light pollution map (lightpollutionmap.info)

Verder ontdekken

Lees ook

Illustratie: een woestijnkamp verlicht door lantaarns in de schemering

Klaar voor je woestijnavontuur?

Laten we samen je reis door de Marokkaanse Sahara plannen, van Foum Zguid tot Erg Chigaga.

Boek je avontuur